“Kim, wat is een pop?” – die vraag kreeg ik de afgelopen dagen een aantal keer nadat ik mijn eerste vogels had voorgesteld. Ik besefte me dat ik inmiddels al aardig wat vogeltermen ken en gebruik. Maar wat betekenen al deze termen, en waar komen ze eigenlijk vandaan? In deze post deel ik wat veelvoorkomende woorden met jullie.

Pop = vrouw

Ja, bij vogels hebben we een man en een ‘pop’, oftewel het vrouwtje. Waarom dat zo heet; echt geen idee. Als ik mijn AI-bronnen moet geloven is het al eeuwenlang een term die gebruikt wordt in de vogelhouderij.

Kweken = fokken

Ook zo iets geks. Bij vogels hebben we het niet over een fokker, maar over een ‘kweker’, en het ‘kweken’ van vogels. Alsof het om planten gaat. Het woord ‘fokken’ wordt overigens ook nog wel gebruikt, maar kweken veel meer.

Jong = kuiken

We zijn bij kippen natuurlijk gewend dat we het altijd over kuikens hebben. Bij andere vogels kan je het woord kuiken ook wel gebruiken (ik vind het zelf ook een veel leuker woord), maar het woord ‘jong’ wordt ook vaak gebruikt om over jonge vogels te praten.

Ringen / geringd

Veel professionele kwekers ringen hun vogels. De vogels krijgen dan een kleine gekleurde ring om hun poot, waaraan je kunt zien waar de vogels vandaan komen. Aan de kleur van de ring kan je ook zien in welk jaar de vogels geboren zijn. Ik doe het zelf niet, omdat je de kuikens al heel jong (met 8 dagen oud!) moet ringen; dat vind ik zielig en het verstoort het nest. Voor sommige vogelsoorten is het overigens wel verplicht, vaak als het om de meer beschermde soorten gaat. Ringen kunnen gekocht worden bij de vogelvereniging.

Broedrijp

Ja nu komen we bij de echte kweektermen. Wanneer een vogel oud genoeg is om te paren, dan wordt deze ‘broedrijp’ genoemd. Bij veel vogelsoorten is dit ook het moment dat de mannetjes beginnen te zingen. En ook het moment om broertjes en zusjes uit een nest uit elkaar te gaan halen, anders gebeuren er gekke dingen…

Overigens betekent het feit dat vogels ‘broedrijp’ zijn niet dat het verstandig is om al nestjes met ze te beginnen. Het is een beetje vergelijkbaar met een tienerzwangerschap; de vogels zijn er eigenlijk nog te jong en onvolwassen voor. En waar wij mensen een heel support system om ons heen hebben, moeten zij het alleen doen, waardoor nesten vaak ‘mislukken’ (de kuikens krijgen geen eten, worden verstoten, etc.).

Op kleur komen

Met name bij hele kleurrijke vogels zal je zien dat de kuikens eerst nog een hele andere kleur hebben dan hun ouders. Het duurt een tijdje voordat ze ‘op kleur komen’, oftewel voordat ze voldoende van veren gewisseld zijn en daadwerkelijk hun volwassen kleuren hebben. Hoe lang dit duurt verschilt per vogelsoort.

Uitvliegen

Dit is wellicht al een bekende term, maar toch voor de zekerheid. Kuikens blijven in de eerste weken lekker warm in hun nest zitten en krijgen daar eten van de ouders. Wanneer ze oud genoeg zijn (vaak na 2 of 3 weken) dan slaan ze letterlijk hun vleugels uit en verlaten het nest. Dit gaat overigens meestal niet soepel; de kuikens stretchen wat van tevoren, maar zijn niet echt geoefend. Dus het is soms ook een soort snoekduik…